هارولد پینتر و نگاهی به نمایش خیانت ، نوشته ی ِ او

"من دنبال این نیستم که جهانی بشم . به اندازه ی ِ کافی نوشتن این نمایش نامه ی ِ لعنتی برام کار سخت و وقت گیری هست"

زندگی نامه ی ِ هارولد پینتر

هارولد پینتر ، پسر یک خیاط انگلیسی ، نخست تئاتر را به عنوان بازیگر شروع می کند اما خیلی زود به سراغ نویسندگی می رود و نخستین رمانش را با عنوان کوتوله ها می نویسد .سپس دو نمایش نامه یِ کوتاه : اتاق و بالابر . جشن تولد نخستین نمایش نامه یِ بلند اوست که از سوی تماشاگران استقبال نمی شود . اما نمایش نامه یِ سرایدار نخستین موفقیت او در تئاتر به حساب می آید . منتقدین به نمایش نامه های ِ او لقب "تئاتر تهدید" داده اند و مارتین اسلین در تئاتر آبسورد از او نام برده است . در نمایش نامه های او همچون بازگشت به خانه یک موقعیت ساده خیلی زود تهدید آمیز و آبسورد می شود چرا که شخصیت های ِ او اکثرا برای عملشان در برابر تماشاگران یا شخصیت های دیگر نمایش نامه هیچ دلیل منطقی ای ندارند .

از سال 1970 به بعد هارولد پینتر کارگردانی تئاتر را نیز به طور جدی ادامه می دهد . نمایش نامه هایش کوتاه تر می شوند و سیاسی تر و بیشتر استعاره ی ِ ستم هستند . هارولد پینتر خیلی زود به جناح چپ انگلیس می پیوندد و در مبارزه برای حقوق بشر در همه یِ کشورهای فعال می شود . پینتر با نوشتن مقاله و نمایش نامه علیه سیاست خارجی آمریکا در افعانستان و عراق مبارزه می کند .

سال 2005 جایزه ی ِ نوبل ادبیات را دریافت می کند و اعلام می کند که دیگر نمایش نامه نمی نویسد .

آثار هارولد پینتر

نمایش نامه

1957- اتاق ، بالابر ، جشن تولد

1958- یک درد خفیف ، گرمخانه

1959- سرایدار

نمایش نامه های کوتاه ( 1959 ) : سیاه و سفید ، مشکل کارخانه ای ،آخرین نفری که می رود ،توقف انتخابی ، پیشنهاد کار ، این مشکل شماست ، همینه ، مصاحبه ، مکالمه یِ 3 نفره

1959- شبی بیرون خانه

1960- مدرسه یِ شبانه ، کوتوله ها

1961- کلکسیون

1962- فاسق

1964- مهمانی چای ، بازگشت به خانه

1966- زیرزمین

1967- چشم انداز

1968- سکوت

1969- شب

1970- زمان های گذشته

1972- تک گویی

1974- ناکجا آباد

1978- خیانت

1980- صداهای خانواده

1982- ایستگاه ویکتوریا ، یک نوع آلاسکا

1983- دقیقا

1984- یک پیک برای راه

1988- زبان کوهستان

1991- نظم نوین جهانی ، مهمانی

1993- مهتاب

1996- از خاکستر به خاکستر

1999- بزرگداشت

2002- جلسه یِ مطبوعاتی

فیلم نامه

خدمتکار (1957) ، همسر ستوان فرانسوی ، در جست و جوی زمان از دست رفته

منبع : نمایشنامه یِ خیانت برگردان ِ خانم ها : تینوش نظم جو و نگار جواهریان

دلیل نوشتن این مطلب آن است که دقیقا کمتر از 24 ساعت قبل از مرگ پینتر ، در خانه یِ هنرمندان ایران ، یکی از نمایشنامه های معروف او به نام خیانت ، به کارگردانی محمد یعقوبی ، خوانده و اجرا شد .

مضمون نمایشنامه ی ِ خیانت که تنها 3 شخصیت دارد ، پذیرش دوستی همسر یک مرد با نزدیکترین دوست ِ آن مرد از سوی آن مرد است . چیزی که پذیرش و گذشتن و همزیستی با آن در بسیاری از کشورها امری ناممکن است ، اما گویا رویدادن چنین اتفاقی در انگلستان ، آنقدر عادی بوده است که پینتر در سال 78 چنین مضمونی را به صورت نمایشنامه در آورده است .

نمایشنامه با روندی وارونه به پیش می رود ، از بهار 77 در پرده ی ِ یکم به زمستان 68 می رسیم .

زمستان 68 ، در میهمانی عروسی اِما و رابرت ، جیم که نزدیکترین دوست رابرت است در اتاق ِ آرایش ، عشقش به اِما را بر ملا می کند :

جری        می دونین چه اتفاقی باید می افتاد ؟

اِما            چی ؟

جری        من باید می اومدم توی شما ، شما و لباس سفیدتون ، قبل از مراسم . باید شما رُ آلوده می کردم ، قبل از مراسم . باید شما رُ آلوده می کردم ، توی همون لباس سفیدتون ، شما رُ توی لباس عروسیتون آلوده می کردم ، قبل از اینکه برای مراسم همراهیتون کنم و ساقدوشتون باشم .

اِما            ساقدوش شوهرم . ساقدوش بهترین دوستتون .

جری        نه ، ساقدوش شما .   

این پرده یِ آخر نمایش است . آشکار کردن زمان آشنایی و شروع عشقبازی اِما و جری .

اما هنرمندی پینتر در این است که نمایش را  از آخر به اول ، روایت می کند . در پرده یِ یکم ، جری پس از 9 سال عشقبازی با اِما ، می فهمد که رابرت ، همسر اِما ، از این داستان خبر دارد اما بدون ناراحتی دوستیش با جری را در تمام این سالها ، ادامه داده است .

جری        ای بابا ، بی خیال !

(مکث)

تو که درباره یِ من چیزی به رابرت نگفتی ، درسته ؟

اِما            مجبور شدم .

(مکث)

اون همه چی رُ به من گفت . منم همه چی رُ بهش گفتم .

پس از اجرای نمایشنامه ، محمد چرم شیر ، کارگردان و نمایشنامه نویس ، به تفصیل در مورد هارولد پینتر ، صحبت کرد . اما مهمترین نکات در مورد پینتر ، اینها بودند :

پینتر با اینکه در دسته ی ِ نمایشنامه نویسان پوچ گرا و عبث گرا قرار گرفته است اما نمایشنامه نویسی جهان از هارولد پینتر و سبک نوشتن او تاثیر زیادی گرفته است . پینتر در نمایش نامه هایش ، به فراوانی از مکث و سکوت استفاده می کند . پینتر در نمایشنامه هایش برای اولین بار به توضیح کاملا دقیق صحنه پرداخته است ، کاری که قبل از او چندان رایج نبوده است .

محمد چرم شیر در اهمیت نمایش خیانت گفت ، کاری که پینتر در روایتِ از آخر به اول ، انجام داده است ، 100 برابر سخت تر از روایت رو به جلو است . چرم شیر گفت که خود ، با الهام از این نمایشنامه ، سیاه مشقی کرده است و کاملا به هنر پینتر پی برده است . محمد چرم شیر گفت که در روند عادی نمایشنامه نویسی ، نویسنده آرام آرام ، داده های نمایش را  افزایش می دهد ، اماپینتر در این کار ، آرام آرام از داده هایی که به تماشاگر داده ، کم می کند تا به ریشه یِ خیانت برسد .    

 

  
نویسنده : مهرداد ; ساعت ۱٠:۱۳ ‎ب.ظ روز جمعه ٦ دی ۱۳۸٧
   

فرستادن به: Balatarin :: Donbaleh :: Facebook :: Twitthis :: 100C :: Del.icio.us :: Digg :: Friendfeed :: Technorati :: Subscribe to Feed

پيام هاي ديگران ()    +


Technorati Profile
  RSS 2.0