امیر مهدی بدیع و کتاب باشکوه او ؛ یونانیان و بربرها
امروز ، سالروز زادروز استاد امیر مهدی بدیع است . ایشان را نمی شناسید ؟ تعجب نمی کنم ، چون سالهاست همه خو کرده ایم به شناختن کوتوله ها و نه شناختن بزرگمردان و بزرگ زنانی که سالها برای ایران و ایرانی تلاش کرده اند .
فکر می کنید چه چیز باعث شد ، به هنگام پخش جهانی فیلم "300" بعضی از صاحب نظران فرنگی هم ، اعتراف کنند که این فیلم چیزی جز دروغ و افسانه نبوده است ، آیا آنها دلشان نمی خواست که این داستان راست باشد و به کودکانشان بگویند که ما چنین تاریخ پر افتخاری داشته ایم ؟ یکی از دلایل اعتراف فرنگی ها ، کتابی است که استاد امیر مهدی بدیع نوشته است ، کتابی در نقد تاریخ .
تاریخ نگاران یونانی و بعدها فرنگی، دو هزار و پانصد سال تلاش کردند تا با دروغ بافی و افسانه سرایی ، برای خودشان تاریخی بسازند پر از پیروزی ، تاریخی غرور آفرین ، اما دانشمندی ایرانی پس از 25 قرن ، کمر همت را بست و یک تنه با نشان دادن ِ تناقض هایی که در تاریخ نوشته شده توسط یونانیان درباره ی ِ ایرانیان وجود دارد ، تاریخ نویسان را مجبور کرد از نو به دروغهای هرودوت (پدر تاریخ نویسی) و دیگر تاریخ نویسان مغرض نگاه کنند .
اگر فردوسی ، در 30 سال بسی رنج برد تا زبان فارسی را زنده نگاه دارد ، استاد امیر مهدی بدیع حدود 30 سال از زندگانی خویش را بر سر نوشتن کتابی گذاشت با نام "یونانیان و بربرها" . کتابی که با استفاده از منابع درجه اول ، یعنی نوشته های تاریخی هرودوت و پلوتارک و دیگر تاریخ نویسان یونانی دروغهای تاریخ را ، آشکار می کند و مایه ی ِ آن می شود که من و تو ی ِ ایرانی به گذشته ی ِ خود با غروری بیشتر نگاه کنیم .
زندگینامه یِ استاد امیر مهدی بدیع
امیر بدیع ، 18 دی ماه 1294 شمسی ، در همدان زاده شد . پس از درگذشت پدرش ، دکتر مهدی خان بدیع الحکما – همدم ، پزشک و پرستار هفت سال پایانی زندگانی ِ عارف قزوینی- نام "مهدی" را برای یادمان پدر ، برنام خود افزود و به "امیر مهدی بدیع" پرآوازه گشت . بدیع ، تحصیلات ابتدایی و دوره ی ِ اول متوسطه (تا سال چهام دبیرستان) را بین سالهای 1301 تا 1311 ش در مدرسه یِ آلیانس (= اتحاد) گذرانده ؛ از همین سال رهسپار فرانسه می شود که تا سال 1316 ، تحصیلات متوسطه را در پاریس تکمیل نموده ؛ سپس در دانشگاه لوزان ِ سوییس به تحصیل در رشته ی ِ ریاضیات و فیزیک پرداخته ، آنگاه بین سالهای 1319-1320 در مدرسه یِ عالی رم ِ ایتالیا سرگرم تحصیل زبان و ادبیات لاتین می شود . از سال 1329 به مدرسه ی ِ عالی پلی تکنیک زوریخ ِ سوییس وارد شده ، که تا سال 1326 دوره ی ِ عالی ریاضیات و فلسفه ی ِ علوم را با اخذ درجه ی ِ دکترا در آن رشته ، می گذراند . سالهای یاد شده که همزمان با جنگ جهانی دوم بود ، از لحاظ نرسیدن خرج تحصیلی و هزینه ی ِ زندگی در اروپا ، بی اندازه به دکتر بدیع سخت گذشته ، که البته با برباری و رنج بسیار ، به سر برده است . پس از پایان تحصیلات دانشگاهی هم ، به شکلی عارفانه ، برای ادامه یِ زندگی ، دهکده یِ ایتالیایی زبان " آسکونا " در شرق سوییس را برمی گزیند ؛ اما پیوسته با یاد و نام زادبوم پدری و میهن نیاکانی ، هم از صمیم قلب و هم از عمق روح و جان ، با عشق فراوان به تاریخ و حکمت باستانی ایران زمین ، و دلبستگی ژرف نسبت به میراث های ملی و فرهنگی مردم این سرزمین ، یکسره به پژوهش پرداخت و بر نوشتن آثاری سترگ و ماندنی ، همت گماشت ، تا آنکه سرانجام در اوایل شهریورماه 1373/سپتامبر 1994 ، در سوییس درگذشت .
آثار :
استاد بدیع همه یِ زبانهای اروپایی را به خوبی می دانست ، از جمله لاتینی و یونانی قدیم را علاوه بر عبری و عربی ، چنانکه تمام نقل قولهایی که در کتابهایش آورده ، از منابع اصلی می باشد . اما به این دلیل که می خواسته آثاری بنویسد که جهانی باشند ، تمام کتابهایش را به زبان فرانسه نوشته است .
1-L’idee de la method desscince
اندیشه یِ روش در علوم
2-L’illsion de I extensibilite infinite delavevuite
پندار گسترش پذیری بی پایان حقیقت(3جلد)
3-Zoroastre, monde et paroles
جهان و سخن زرتشت
4-Les silences de la science
سکوت های دانش
5-Hegel et les origins de la pensee contemporaine
هگل و مبادی اندیشه یِ معاصر
6-Les Grecs et les Barbares (L’autre tace de I’histiore)
یونانیان و بربرها ( روی دیگر تاریخ ) (بیش از 4000 صفحه)
درباره ی ِ کتاب ارزشمند یونانیان و بربرها :
دکتر ژاله آموزگار : این مجموعه تاریخ نیست . روایت هم نیست . بلکه نقد تاریخ است و مکمل تاریخ . مطالبی است برآمده از دل ِ رنجه شده ی ِ پژوهشگری نکته بین که در دیار غرب ، شاهد بوده است که چگونه اغراق های غرض آلود مورخان یونان قدیم نسبت به ایران هخامنشی ، به عنوان واقعیت های تاریخ ، در مدارس تدریس می شود .
زنده یاد محمد علی جمالزاده : امیر مهدی بدیع نویسنده ی ِ "یونانیان و بربرها" ، در مقابل سپاه بی شمار تاریخ نگاران دیروز و امروز فرنگی ، یکتا پهلوان سرسخت میدان دار پرشهامت عالم ایرانیت ، گردیده است و با سلاح تیز علم و تحقیق و استدلال و با کمک زبان و بیان گویایی که آن نیز در دست بدیع حکم تیغی تیز را دارد ، بی دریغ و بی بیم و هراس به جنگ مخالفین برخاسته و بی پروا ، قد علم ساخته و غوغایی برانگیخته که از دور و نزدیک بر همتش آفرین بخوانیم.
چند دیگاه صاحب نظران اروپایی درباره یِ یونانیان و بربرها :
1- نویسنده ، درس قابل ملاحظه ای از روش به ما می دهد . به یاری تاریخ نگارانی منحصرا یونانی (کتزیاس ، هرودوت ، توسیدید ، پلوتارک ، گزنفون ، ایزوکرات یا دیودور سیسیلی ) که آنان را مورد انتقادی بی رحمانه و آشکارکننده ی ِ تناقض ها ( چه بزرگ و چه کوچک ) قرار می دهد ، چیزی را استوار می کند که بسیاری آنرا حس کرده اند ولی هرگز جرات نیافته اند به افشای فریب ، بپردازند " از زمان شکست آتنیان در سیسیل ( 413 ق.م ) تا پیروزی فیلیپ مقدونی دوم بر یونانیان در خرونه در سال 338 ق . م ، مهره ی ِ اصلی شطرنج یونان ، ارباب شوش بود "
2-
نبرد ماراتُن : پیروزی مردمانی آزاد بر توده ای بی شکل از بربرها
ترموپیل : قربانی قهرمان وار بر قربانگاه آزادی
سالامیس و ترموپیل : پیروزی فرهنگ بر بربریت
لشکرکشی اسکندر : پیروزی نظامی یونانیان ، برتری معنوی و فرهنگی آنان بر شرق .
آیا چیزهایی که در مدرسه آموخته ایم ، همین ها نیستند ؟ از سویی از آنها این نتیجه به دست می آید که ما دستخوش این توهم مداهنه آمیز شویم که وارثان یونانیان هستیم و از سویی احساس خوشایند برتری در برابر شرق زن واره ، بی انضباط ، تنبل و فاسد را داشته باشیم .
آقای امیر مهدی بدیع با نوشتن اثری گسترده ، وظیفه ی ِ خود دانسته که این تصویر غلط را که فرد اروپایی معمولا از خود در برابر شرق می سازد ، از میان بردارد .
3- کتاب بسیار جالب امیر مهدی بدیع که متون قدیمی و جدید پشتیبانش هستند ، یکی از بزرگترین اشتباه های تاریخ ، افسانه یِ یونانیان و بربرها را برملا می کند . نویسنده با تنظیم لایحه یِ دفاعی زیبایی به سود پارسیان و انضمام ادعانامه ای خالی از گذشت بر ضد یونانیان ، به ما نشان می دهد که چگونه یونانیان از یک سو و کسانی که طی قرن ها ، هوادار آنان بوده اند ، از سوی دیگر ، به طور کامل حقیقت را دیگرگون کرده اند .
4- شگفت اینکه هرودوت ، پدر تاریخ ، در مرکز بحث قرار گرفته . تاریخ نویس یونانی که از طرف امیر مهدی بدیع محکوم به جنایت ، افترا و هتاکی شده ، می بیند که گواهی اش هدف آتش های انتقادی بی رحمانه قرار گرفته ؛ در طول این شرح ، گناه جانبداری ، دروغ و قلب سازی اسناد و مدارک از جانب او ، با دلیل اثبات می شود .
5- دیدگاه گاستون باشلار ، که شاید بعد از برگسون ، بزرگترین فیلسوف فرانسه باشد : کتاب آقای بدیع سرآغاز دوره یِ تازه ای است و چشم انداز بزرگی را در برابر چشمان ما می گشاید .در زوایای ژرف این کتاب عمیق انسان به لذت دانستن ، دست می یابد ، لذتی که بدون آن دانش ، جاندارترین ریشه ی ِ خود را از دست می دهد ، از آم گذشته ، به راستی چه کتاب زیبایی ! چه اندازه رعایت احترام سخن به عمل آمده است . کافی است که انسان چنین کتابی را بگشاید تا فورا احساس کند که باید وظیفه ی ِ سپاسگزاری را به عمل آورد .
از استاد بیاموزیم :
پیش از این در نوشتارم درباره ی ِ استاد پرویز شهریاری ، سخنی از ایشان آوردم درباره ی ِ تک بعدی بودن و آفتهای آن . خاطره ای از استاد بدیع در این باره :
استاد بدیع در مدرسه ی ِ عالی پلی تکنیک زوریخ ، شاگرد پرفسور تردول شیمی دان معروف بوده است و می گوید :
روزی در لابراتوار شیمی ، پرفسور تردول ، روی میز کارم ، اشعار شکسپیر را دید . ترشرویی کرد و گفت : من نمی خواهم این نوع کتاب ها را اینجا ببینم . از شیمی یا شکسپیر ، یکی را انتخاب کن . در جوابش گفتم : برای انتخاب باید نخست ، هر دو را بشناسم . پس از شناختن یکی را انتخاب می کنم . بدیهی است که این پاسخ ، گستاخی بود و او عصبانی شد که چرا چنین جوابی داده ام ، ولی امروز پس از گذشت سالها ، دستگیرم شده که اصلا نباید انتخاب کرد ، بلکه هر دو لازم است و امروز آخرین کتاب ریاضی را و آخرین ترجمه ی ِ لائوتسه را با یک لذه می خوانم . یکی نان است و دیگری نمک . آن هم نمی دانم کدام نان است و کدام نمک .
بی جا نیست اگر یادی هم کنم از استاد قاسم صُنعوی که برگردان از فرانسه به فارسی ِ بیشتر صفحات این کتاب را در نهایت درستی و زیبایی انجام داده اند .
