دور تا دور دنیا

سه شنبه یکم بهمن ماه 1387 ، پس از دوماه و نیم و اجرای سیزده برنامه ی ِ نمایشنامه خوانی  ، نخستین مجموعه ی ِ دور تا دور دنیا ، با نمایش پیکر زن همچون میدان نبرد در جنگ بوسنی به پایان رسید . این برنامه ها زیر نظر آقای تینوش نظم جو و با همکاری خانه ی ِ هنرمندان ایران ، بخش فرهنگی سفارت فرانسه و نشر نی و با هدف "کشف تئاتر معاصر" برگزار شد .  

پیش از این در دو نوشتار ، اینجا و اینجا ، از این برنامه ها نوشتم . از پنج نمایشی که دیدم ، سه نمایش خیانت ، همه ی ِ افتادگان و زن همچون میدان نبرد را بسیار پسندیدم . آنچه این نمایشنامه خوانی ها را آموزنده تر و پربارتر می کرد نشست های پس از نمایش بود که در آن کارگردان و مترجم از نمایش می گفتند و به پرسش ها ، پاسخ می دادند . نشست پس از نمایش همه ی ِ افتادگان که در آن مترجم اثر ، آقای مراد فرهاد پور به پرسش ها پاسخ گفتند بسیار پربار بود و البته نشست پس از آخرین نمایش با حضور ماتئی ویسنی یک و تینوش نظم جو .

چون سه نمایش از هفت نمایش نوشته ی ِ ماتئی ویسنی یک بود و چون این برنامه ها با اندیشه ی ِ زیبای آقای تینوش نظم جو به سرانجام رسید ، زندگینامه ی ِ کوتاهی از این دو هنرمند به نقل از کتاب پیکر زن همچون میدان نبرد در جنگ بوسنی :

ماتئی ویسنی یک  ، در سال 1956 در رومانی به دنیا آمده . رشته ی ِ تحصیلی او تاریخ و فلسفه است . اولین مجموعه ی ِ اشعارش را در سال 1972 به چاپ می رساند . سپس نمایشنامه نویسی را شروع می کند اما رژیم کمونیست رومانی تمام آقار نمایشی او را توقیف می کند . سال 1987 در سن 31 سالگی رومانی را به قصد فرانسه ترک می کند و درخواست پناهندگی سیاسی می کند . از سال 1993 تا کنون تبعه ی ِ فرانسه است و در فرانسه زندگی می کند . پیشه اش ، خبرنگار رادیوی بین المللی فرانسه .

در رومانی ، در زمان حکومتی کمونیست و استبدادگر ، عشق اش به ادبیات ، او را با مفهوم آزادی آشنا می کند . نویسندگان محبوبش : کافکا ، داستایوسکی ، آلن پو ، لوترِآمون و بورخس . سبک سوررئالیست ها ، دادائیست ها ، تئاتر آبسورد و گروتسک ، شعرهای رویایی ، ادبیات تخیلی ، رئالیسم جادویی رمان های آمریکای لاتین و تئاتر رئالیست انگلیسی را دوست دارد . اما هرگز طرفدار رئالیسم سوسیالیست نمی شود .

به عنوان مبارز فرهنگی ، باور دارد که تئاتر و شعر می توانند شستشوی مغزی رژیم های دیکتاتو را افشا نمایند .

وی در رومانی 40 نمایشنامه و یک رمان نوشته بود و تمامی کتاب هایش توقیف شده بودند . او از سال 1990 نمایشنامه هایش را به زبان فرانسه می نویسد . زبان نمایشنامه های ویسنی یک ، ظریف و دقیق هستند .

بیش از 20 نمایشنامه به زبان فرانسه نوشته که اکثرشان در 20 کشور جهان اجرا شده اند . پس از سقوط رژیم کمونیست رومانی ، او مهم ترین نمایشنامه نویس کشورش به حساب می آید .

آثـــار ویسنی یک به زبان فرانسه :

1995- مرد زباله ، سه شب با مادوکس ، پارتیتورهای قلابی

1996- پاپاراتزی یا داستان طلوع خورشیدی ناموفق ، اسب های پشت پنجره

1997- نامه به درختان و پرندگان ، من چه جوری ممکنه یه پرنده باشم ؟

1998- کار کوچک برای دلقک پیر ، داستان خرس های پاندا به روایت یک ساکسیفونیست که دوست دختری در فرانکفورت دارد ، زن همچون میدان نبرد در جنگ بوسنی

1999- روایت تاریخ کمونیسم برای بیماران روانی

2002- شاه و موش خرما و دلقک شاه

2003- مراقب پیرزن های اسیر در تنهایی باشید ، نان در جیب

2004- با ویولونسل چی کار باید کنیم ؟ ، آخرین گودو ، عنکبوتی در زخم

2004- ( دومین درخت زیرفون ، دست چپ )

2004- ( مامان توی پرده یِ دوم برامون پرده یِ اول رُ تعریف می کنن )

2005- ریچارد سوم رخ نخواهد داد ، ماشین چخوف ، زن مورد هدف و ده معشوقه اش

2006- تماشاچی محکوم به اعدام

2007- واژه ی ِ ترقی در دهان مادرم سخت می چرخد

2008- پیرزنی که 37 کوکتل مولوتف در روز می ساخت ، تحقیق درباره یِ ناپدیدشدن کوتوله ی ِ باغ ، پیچ و خم های سیوران یا اتاق زیر شیروانی در پاریس با چشم اندازی به مرگ

ــــ

تینوش نظم جو ، کارگردان نویسنده و بازیگر متولد 1353 . در فرانسه نمایشنامه هایی از هارولد پینتر ، ژان تاردیو ، اوژن یونسکو ، آنتوان چخوف و محسن یَلفانی را به زبان فرانسه روی صحنه برده است . فعالیت تئاتری خود را در ایران با ترجمه و اجرای آثار ماتئی ویسنی یک آغاز کرد . نمایشنامه نویسانی که او آثارشان را به زبان فارسی یا فرانسه ترجمه کرده است : ساموئل بکت ، آگوتا کریستوف ، ژان تاردیو ، یون فوسه ، هارولد پینتر ، ژان لوک لاگارس ، برنار ماری کلتس ، مارگریت دوراس ، اریک امانوئل اشمیت ، بهرام بیضایی ، محمد یعقوبی ، محمد چرم شیر ،  نغمه ثمینی ، محمد رحمانیان و امیررضا کوهستانی .        

تینوش نظم جو در بروشوری که در هر نمایش به تماشاچی ها داده می شود ، متنی شاعرانه نوشته بود که بهترین و کوتاهترین گزارش برای این هفت نمایش است :

یک فصل جدید ، این واژه ی ِ زیبا ، فصل جدید ، نفسی تازه ، نگاهی نو ، تجربه ای پویا ، تئاتر امروز ، نمایشنامه نویس دیروز ، تماشاچی فردا ، دور تا دور دنیا ، سکوت و تاریکی ، فضایی گمشده ، جستجو در ناشناخته ها ، روحی سرگردان در خانه ای به نام ایران ، روایت عشق و وعده های بیهوده ، یک دادگاه بی حیا ، یک زن سرخ و دو مرد سیاه ، یک پیک خسته از راه ، رازها و دروغ ها ، زیباتر از تمام حقیقت ها ، شمشیر مرد آغشته به پیکر زن ها ، پیکری متمایل به پیش ، لب های پر از تمنا ، هاله ای از نور در ظلمات ، عکس های سفید و سیاه ، در انتظار سوت قطار ، صدای پای گمشده ای در پلکان ، چشمه ای خشک در صحرا ، یک دیوار سنگی در افق آمریکا ، مرده ها و زنده ها ، ارواح و تاریکی ها ، سوداگران زیبا ، قاتل های بالفطره ، و باز هم واژه ها ، آهنگ واژه ها ، فریادی از ته چاه ، درد تسکین ناپذیر انسان های خاموش ، آرامش پس از جنگ ، رقص بی پایان عشاقی که می دانند فردا دوباره روز عاشقی است ، فردا همین ساعت ، قرار ماست . گفتیم چه ساعتی ؟

و قبل از آن ، و بعد از آن ، سکوت ، ما هستیم و شما ، روبروی هم ، در کنار هم ، ما این سوی صحنه و شما آن سو ، لحظه ای می نگریم یکدیگر را ، و سپس شما می روید پر از ما و ما پر از شما . دوباره خواهیم دید ، همدیگر را .

 به امید ادامه یافتن چنین برنامه هایی ، که بدون انگیزه ی ِ مالی و فقط برای آشنا کردن مردم با هنر ناب برگزار شد و به نظرم بسیار آموزنده تر از بسیاری از کلاسهای دانشگاه هایی بود که در آن نه استاد می فهمد چه می گوید ، نه دانشجو به چیزی جز گذراندن واحد درسی فکر می کند .

  
نویسنده : مهرداد ; ساعت ۱٠:٠۳ ‎ب.ظ روز یکشنبه ٢٠ بهمن ۱۳۸٧
   

فرستادن به: Balatarin :: Donbaleh :: Facebook :: Twitthis :: 100C :: Del.icio.us :: Digg :: Friendfeed :: Technorati :: Subscribe to Feed

پيام هاي ديگران ()    +


Technorati Profile
  RSS 2.0